Volgens de cijfers van het laatste Geluksonderzoek van de UGent voelt een derde van de Belgen zich erg eenzaam. Dit is een alarmerend cijfer. Eenzaamheid kan heel schadelijk zijn voor zowel je geestelijke als mentale gezondheid.
Iedereen, jong en oud, kan met eenzaamheid geconfronteerd worden. Het verlies van een geliefde is bijvoorbeeld een overweldigende gebeurtenis die kan bijdragen aan het ontstaan van eenzaamheid. Vooral alleenstaanden en langdurig zieken lopen meer risico om zich eenzaam te voelen.
Je kan jezelf wel eens eenzaam voelen en dat is ook normaal, maar als je eenzaam voelen een constante is, kan dit een serieuze impact hebben op zowel je mentale als je lichamelijke gezondheid. Je ervaart doorgaans meer stress en het verhoogt de kans op hart- en vaatziekten en beroertes. De impact van eenzaamheid op sterfte kan je zelfs vergelijken met die van obesitas en roken.
Eenzaamheid herkennen
Het is niet omdat iemand alleen is dat hij/zij eenzaam is. Niet iedereen die alleen is, voelt zich eenzaam. Sommige mensen willen bewust meer rust of nemen afstand van het drukke sociale leven om hen heen. Ook omgekeerd: niet iedereen die zich eenzaam voelt, is alleen.
- Lichamelijke signalen: vermoeidheid, hoofdpijn, zenuwtrekjes, onverzorgd uiterlijk,...
- Sociale signalen: weinig sociale contacten, gebrek aan sociale steun, weinig bezoek,...
- Psychische signalen: negatief zelfbeeld, weinig zelfvertrouwen, verdriet, gevoel van zinloosheid,...
- Gedragsmatige signalen: verminderde zelfzorg, weinig sociale vaardigheden, vermijden van activiteiten, verslavingen, afstandelijk gedrag,..
Tegengif voor eenzaamheid
Gelukkig kan je stappen ondernemen om je eenzaamheid te bestrijden en zo je algemeen welzijn te verbeteren.
- De belangrijkste stap: wees lies voor jezelf en durf je gevoel van eenzaamheid te aanvaarden!
- Onderhoud je sociaal netwerk: contact met vrienden en familie is essentieel. Het bewust koesteren van relaties kan al een wereld van verschil maken.
- Een goed contact opbouwen en onderhouden met je buren kan ook je eenzaamheid verminderen. Biedt eventueel je hulp aan bij klusjes in de tuin.
- Al aan vrijwilligerswerk gedacht? Je kan zo anderen helpen en tegelijkertijd nieuwe mensen ontmoeten. Het gevoel van betekenisvol bezig te zijn kan ook een krachtig tegengif voor eenzaamheid zijn.
- Als je een geliefde hebt verloren en je daardoor eenzaam bent, kan naar een praatgroep gaan een manier zijn om gevoelens te delen en andere mensen te ontmoeten. Praatgroepen bieden een veilige ruimte voor steun en begrip.
- Misschien al eens gedacht aan een huisdier? Dit zijn loyale metgezellen en kunnen een bron van vreugde en verbinding zijn.
- Durf erover te praten, ook met je apotheker! Zij bieden jou de nodige steun en begeleiding.
Luisteren zonder oordeel
Misschien vermoed je dat iemand in je omgeving eenzaam is en wil je die persoon helpen. Dat kan in de eerste plaats door in gesprek te gaan en goed te luisteren naar wat die persoon te vertellen heeft, zonder daarbij te oordelen. Je kan de bovengenoemde tips ook aanhalen om de persoon op weg te helpen bij het aanpakken van zijn/haar gevoel van eenzaamheid.